ഖാലിദ സിയയുടെ മരണത്തോടെ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ കരുത്തുറ്റ ഒരാധ്യായത്തിനാണ് അന്ത്യം കുറിച്ചിരിക്കുന്നത്. ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ മായ്ക്കാൻ കഴിയാത്ത മുദ്ര പതിപ്പിച്ച ഖാലിദ സിയയുടെ ജീവിതം അധികാരത്തിന്റെയും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത പോരാട്ടങ്ങളുടെയും നേർചിത്രമാണ്. ദീർഘ കാലമായി അസുഖബാധിത ആയിരുന്ന ഖാലിദ സിയയുടെ മരണം ഇന്ന് പുലർച്ചെ ആയിരുന്നു. 80 വയസ്സായിരുന്നു.
രാജ്യത്തിന്റെ ആദ്യ വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ ചരിത്രം കുറിച്ച അവർ, ദശാബ്ദങ്ങളോളം നീണ്ട രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ നിരവധി പ്രതിസന്ധികളെയാണ് അതിജീവിച്ചത്. സൈനിക ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന സിയാവുർ റഹ്മാന്റെ പത്നി എന്ന നിലയിൽ നിന്നും ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ (ബിഎൻപി) അമരക്കാരിയിലേക്കുള്ള അവരുടെ വളർച്ച അപ്രതീക്ഷിതവും എന്നാൽ ദൃഢവുമായിരുന്നു.
1981-ൽ ഭർത്താവിന്റെ വധത്തിന് പിന്നാലെയാണ് ഖാലിദ സിയ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് ചുവടുവെക്കുന്നത്. വീട്ടമ്മ എന്ന നിലയിലുള്ള തന്റെ ജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ച്, പാർട്ടി നേതൃത്വം ഏറ്റെടുത്ത അവർ, പിന്നീട് ബംഗ്ലാദേശിലെ ജനാധിപത്യ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ മുന്നണിപ്പോരാളിയായി മാറി. 1991-ൽ നടന്ന പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ച് ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആദ്യ വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രിയായി അവർ അധികാരമേറ്റെടുത്തു. വിദ്യാഭ്യാസം, സാമ്പത്തിക പരിഷ്കാരം, വനിതാ ശാക്തീകരണം എന്നീ മേഖലകളിൽ അവർ നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതികൾ രാജ്യത്ത് വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ടു. 2001-ൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിലെത്തിയതോടെ ബംഗ്ലാദേശ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തയായ വ്യക്തിത്വമായി ഖാലിദ മാറി.
എങ്കിലും, രാഷ്ട്രീയ എതിരാളിയായ ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുമായുള്ള ദീർഘകാല വൈരം ബംഗ്ലാദേശ് രാഷ്ട്രീയത്തെ രണ്ട് ചേരികളിലാക്കി മാറ്റി. ‘പോരാടുന്ന ബീഗങ്ങൾ’ എന്നറിയപ്പെട്ട ഇവരുടെ പോരാട്ടം രാജ്യത്തിന്റെ ഗതിയെത്തന്നെ നിർണയിച്ചു. അധികാരത്തിൽ നിന്നും പുറത്തായതിന് പിന്നാലെ അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും കേസുകളും ഖാലിദയെ വേട്ടയാടി. വർഷങ്ങളോളം ജയിൽവാസവും വീട്ടുതടങ്കലും അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്നപ്പോഴും തന്റെ നിലപാടുകളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു.
രോഗബാധിതയായിരുന്നിട്ടും വിദേശത്ത് ചികിൽസ തേടാനുള്ള അനുമതി നിഷേധിക്കപ്പെട്ടത് വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. ബംഗ്ലാദേശിലെ സമീപകാല രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾ ഖാലിദ സിയയുടെ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് പുതിയ അർത്ഥതലങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഷെയ്ഖ് ഹസീന സർക്കാരിന്റെ പതനത്തിന് പിന്നാലെ ജയിൽ മോചിതയായ അവർ, വാർദ്ധക്യ സഹജമായ അവശതകൾക്കിടയിലും തന്റെ അനുയായികൾക്ക് ആവേശം പകരുകയായിരുന്നു.
ജനാധിപത്യത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ തളരാത്ത വീര്യമായി ഖാലിദ സിയ എന്നും ബംഗ്ലാദേശ് രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മറക്കാനാവാത്ത ഏടായി തുടരും. അധികാരത്തിന്റെ കൊടുമുടികളും തടവറയുടെ ഏകാന്തതയും ഒരുപോലെ അനുഭവിച്ച അവരുടെ ജീവിതം ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ തന്നെ പരിവർത്തനത്തിന്റെ ചരിത്രമാണ്.
