പ്രമുഖ പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞനും പശ്ചിമഘട്ട സംരക്ഷണത്തിനായി വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത പോരാട്ടം നയിക്കുകയും ചെയ്ത ഡോ. മാധവ് ഗാഡ്ഗിൽ (83) അന്തരിച്ചു. വാർധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് ചികിത്സയിലിരിക്കെ ബുധനാഴ്ച രാത്രി പൂനെയിലായിരുന്നു അന്ത്യം. മകൻ സിദ്ധാർത്ഥ ഗാഡ്ഗിലാണ് മരണവാർത്ത സ്ഥിരീകരിച്ചത്.
പശ്ചിമഘട്ട സംരക്ഷണത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ‘ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മീഷൻ റിപ്പോർട്ട്’ (2011) ഇന്ത്യൻ പരിസ്ഥിതി ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രേഖകളിൽ ഒന്നാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ 75 ശതമാനം ഭാഗവും പരിസ്ഥിതി ലോല മേഖലയായി പ്രഖ്യാപിക്കണമെന്നും ഖനനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രകൃതിവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയണമെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ടിലെ പ്രധാന ശുപാർശ. അന്ന് വലിയ രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങൾക്കും എതിർപ്പുകൾക്കും ഈ റിപ്പോർട്ട് വഴിമാറിയെങ്കിലും, പിൽക്കാലത്ത് കേരളത്തിലുണ്ടായ പ്രളയങ്ങളും ഉരുൾപൊട്ടലുകളും ഗാഡ്ഗിലിന്റെ മുന്നറിയിപ്പുകൾ ശരിവെക്കുന്നതായിരുന്നു.
1942-ൽ പൂനെയിൽ ജനിച്ച മാധവ് ഗാഡ്ഗിൽ മുംബൈ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഉപരിപഠനം പൂർത്തിയാക്കി ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്നാണ് പിഎച്ച്.ഡി നേടിയത്. ബംഗളൂരുവിലെ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിൽ (IISc) ‘സെന്റർ ഫോർ ഇക്കോളജിക്കൽ സയൻസസ്’ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. താഴെത്തട്ടിലുള്ള ജനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടുള്ള പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട്.
രാജ്യം പത്മശ്രീ (1981), പത്മഭൂഷൺ (2006) ബഹുമതികൾ നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പരിസ്ഥിതി ലോകത്തെ പരമോന്നത ബഹുമതിയായ യുഎന്നിന്റെ ‘ചാമ്പ്യൻസ് ഓഫ് ദ എർത്ത്’ (2024), വോൾവോ എൻവയോൺമെന്റ് പ്രൈസ്, ടൈലർ പ്രൈസ് എന്നിവയും അദ്ദേഹം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയും പ്രമുഖ കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്രജ്ഞയുമായിരുന്ന സുലോചന ഗാഡ്ഗിൽ കഴിഞ്ഞ വർഷമാണ് അന്തരിച്ചത്. മാധവ് ഗാഡ്ഗിലിന്റെ നിര്യാണത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരും രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും അനുശോചനം രേഖപ്പെടുത്തി. സംസ്കാരം ഇന്ന് വൈകുന്നേരം പൂനെയിൽ നടക്കും.
